2B3 Biuro Rachunkowe

Wiedza / Zamknięcie roku 2026

Remanent i inwentaryzacja na koniec 2026 roku. Co trzeba przygotować?

Pod koniec roku samo przekazanie faktur do księgowości nie zawsze wystarczy. Trzeba też sprawdzić, jakie towary i materiały zostały w firmie. Przy pełnej księgowości dochodzi do tego sprawdzenie pozostałego majątku, pieniędzy i rozliczeń z kontrahentami.

Publikacja: 13 listopada 2026 r.

Najważniejsze w minutę

  1. Prowadzą Państwo księgę przychodów i rozchodów? Na koniec roku trzeba przygotować remanent, czyli spis pozostałych towarów, materiałów i innych pozycji objętych tym obowiązkiem. Liczy się stan na 31 grudnia 2026 r. Jeżeli nie ma czego spisywać, należy udokumentować remanent zerowy.
  2. Rozliczają się Państwo ryczałtem? Sam ryczałt nie wymaga corocznego remanentu. Odrębne obowiązki mogą pojawić się np. przy likwidacji działalności lub zmianie formy opodatkowania.
  3. Firma prowadzi pełną księgowość? Inwentaryzacja jest szersza niż policzenie zapasów. Warto już teraz ustalić z księgowością zakres, terminy i podział zadań.
  4. Co zrobić teraz? Uporządkować zapasy i dokumenty zakupu, sprawdzić rozpoczęte, ale niezakończone prace oraz uzgodnić z biurem sposób przygotowania dokumentów. Nie trzeba samodzielnie rozstrzygać wszystkich zasad wyceny.

Arkusz remanentu do pobrania

Edytowalny Excel zawiera spis z natury dla PKPiR, oddzielny arkusz towarów obcych oraz instrukcję. Automatycznie oblicza wartości i sumę. Nie zastępuje pełnej inwentaryzacji przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych.

Pobierz arkusz remanentu 2026 (.xlsx)

Remanent: co właściwie trzeba policzyć?

Jeżeli prowadzą Państwo podatkową księgę przychodów i rozchodów, czyli PKPiR, remanent obejmuje przede wszystkim towary przeznaczone do sprzedaży i niewykorzystane materiały. Może też obejmować własne wyroby, produkty jeszcze niewykończone, niezakończone prace, braki i odpady.

W sklepie będą to np. produkty, które pozostały na półkach. W firmie budowlanej trzeba przyjrzeć się także materiałom i pracom rozpoczętym przed końcem roku, a jeszcze niezakończonym.

Firma usługowa nie zawsze ma remanent zerowy. Najpierw trzeba sprawdzić, czy pozostały materiały lub niezakończone usługi wymagające ujęcia. Z kolei używanego w działalności komputera czy samochodu będącego środkiem trwałym nie dopisuje się do remanentu towarów.

Trzeba uwzględnić również własne towary przechowywane poza firmą. Rzeczy należące do klientów lub dostawców, które znajdują się u Państwa, wykazuje się oddzielnie, ilościowo, ze wskazaniem właściciela, bez wyceny.

Jak przygotować spis i do kiedy go wycenić?

Najpierw należy faktycznie policzyć zapasy. Wydruk z programu magazynowego może pomóc, ale nie zastępuje sprawdzenia, co rzeczywiście znajduje się w firmie.

W spisie zapisuje się m.in. nazwę towaru lub materiału, jednostkę miary, ilość, cenę i wartość. Dokument musi zawierać również dane firmy, datę, numerację pozycji, podsumowanie, zapis o zakończeniu spisu oraz podpis właściciela lub wspólników. Warto wcześniej uzgodnić z biurem wzór arkusza.

Towary i materiały wycenia się zasadniczo według cen zakupu lub nabycia. Jeżeli ich cena rynkowa na dzień spisu jest niższa, przyjmuje się tę niższą wartość. Przy obniżonej wycenie trzeba również pokazać pierwotną cenę i wyjaśnić przyczynę. Własne wyroby i niezakończone prace wymagają ustalenia kosztu ich wytworzenia; przy niezakończonych usługach i robotach budowlanych wycena nie może być niższa od kosztu zużytych materiałów bezpośrednich.

Na wycenę jest 14 dni od zakończenia spisu. Jeżeli zakończą go Państwo 31 grudnia 2026 r., wycenę trzeba przygotować do 14 stycznia 2027 r. To czas na ustalenie wartości — stan zapasów nadal ma odpowiadać końcowi roku.

Księgowości należy przekazać informacje o uszkodzonych zapasach, niezapłaconych zakupach i sposobie zapłaty. Mają one znaczenie m.in. przy kasowym PIT lub zakupach, których nie można było uwzględnić w kosztach z powodu zasad płatności. Proszę też uzgodnić, czy właściwa będzie cena netto, brutto czy uwzględniająca częściowe odliczenie VAT.

Dlaczego zakup towaru w grudniu nie zawsze obniży podatek?

Przy PKPiR znaczenie ma różnica między wartością zapasów na początku i na końcu roku. Jeżeli na koniec roku zapasy są warte więcej, różnica zwiększa dochód do opodatkowania. Jeżeli mniej — zmniejsza go.

Przykład: na początku roku towary były warte 20 000 zł, a na koniec 35 000 zł. Dochód obliczony jako przychody minus koszty trzeba więc zwiększyć o 15 000 zł. To wzrost dochodu, a nie kwota podatku do zapłaty.

Dlatego sam zakup większej ilości towarów w grudniu nie oznacza, że roczny podatek będzie niższy. Ważne jest również to, co pozostanie niesprzedane na koniec roku.

A jeśli nic nie zostało?

Jeżeli po sprawdzeniu nie ma żadnych pozycji objętych remanentem, należy przygotować dokument ze stanem zerowym i ująć tę wartość w PKPiR. Sam brak zakupów w grudniu nie wystarczy — mogły przecież pozostać zapasy z wcześniejszych miesięcy.

Rocznego spisu nie wysyła się odrębnie do urzędu tylko dlatego, że został sporządzony. Trzeba zachować go w dokumentacji i przekazać księgowości do rozliczenia.

Pełna księgowość: sprawdzamy więcej niż magazyn

W firmie prowadzącej pełne księgi — zarówno spółce, jak i JDG — trzeba sprawdzić również inne składniki majątku i rozliczenia. Służą do tego trzy metody:

  1. Liczenie i oględziny. Tak sprawdza się m.in. gotówkę w kasie, zapasy i środki trwałe objęte spisem.
  2. Potwierdzenie kwot lub stanu u drugiej strony. Dotyczy to m.in. pieniędzy w banku, części należności od klientów oraz własnego majątku powierzonego kontrahentom.
  3. Porównanie zapisów księgowych z dokumentami. W ten sposób sprawdza się m.in. zobowiązania, rozliczenia z urzędami czy należności sporne. Księgowość dobiera metodę odpowiednią do danej pozycji.

Przy roku obrotowym pokrywającym się z kalendarzowym podstawową datą jest 31 grudnia 2026 r. Część prac można przeprowadzić między 1 października a 15 stycznia, pod warunkiem rozliczenia zmian do stanu na koniec roku. Nie jest to jednak termin dla wszystkich pozycji. Wyjątki dotyczą m.in. pieniędzy, papierów wartościowych, produkcji w toku i określonych zapasów odpisywanych bezpośrednio w koszty. Dla części majątku ustawa przewiduje też rzadsze spisy. Dlatego harmonogram należy uzgodnić z księgowością.

Co robi przedsiębiorca, a w czym pomaga biuro?

Po stronie firmy jest zorganizowanie spisu, zapewnienie dostępu do zapasów i majątku oraz wyjaśnienie stwierdzonych braków lub nadwyżek. Biuro może pomóc w wycenie, porównaniu wyników z księgami i ich rozliczeniu — zgodnie z ustalonym zakresem współpracy.

Samo zlecenie księgowości biuru nie przenosi na nie odpowiedzialności za przeprowadzenie spisu. W pełnych księgach odpowiada za niego kierownik jednostki, czyli np. zarząd spółki z o.o. Wyniki i różnice trzeba udokumentować oraz rozliczyć w księgach właściwego roku.

Ryczałt: bez corocznego remanentu, ale z wyjątkami

Jeżeli prowadzą Państwo ewidencję przychodów na ryczałcie, nie ma obowiązku corocznego remanentu takiego jak przy PKPiR. Zakupy nie pomniejszają podstawy tego podatku.

Warto jednak zgłosić biuru planowaną likwidację działalności lub zmianę formy opodatkowania. Mogą wtedy pojawić się inne obowiązki dotyczące majątku i zapasów, również w VAT. To odrębne sprawy od zwykłego remanentu na koniec roku.

Od czego zacząć?

Najlepiej od krótkiego uzgodnienia z księgowością: co trzeba policzyć, na jakim formularzu i kiedy przekazać dokumenty. Wcześniejsze uporządkowanie zapasów i faktur ułatwi zamknięcie roku i ograniczy późniejsze poprawki.

Jeżeli przy przygotowaniach wychodzą na jaw braki z wcześniejszych miesięcy, warto równolegle uporządkować zaległości w rozliczeniach.

W 2B3 pomagam przygotować dane do zamknięcia roku w ramach obsługi JDG i pełnej księgowości. Zapraszam Państwa do kontaktu, aby ustalić, czego potrzebuje Państwa firma.

Stan prawny: 11 listopada 2026 r.

Podstawy prawne i źródła urzędowe

  1. Rozporządzenie w sprawie prowadzenia PKPiR z 6 września 2025 r. — § 2 oraz § 20–22.
  2. Ustawa o PIT — art. 24 ust. 2.
  3. Ustawa o rachunkowości — art. 4 ust. 5, art. 26 i 27.
  4. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym — art. 15 i 20.